Program Horyzont 2020

h2020_logo

O programie Horyzont 2020

W grudniu 2013 r. Parlament Europejski i Rada Unii Europejskiej przyjęły „Horyzont 2020” – program ramowy w zakresie badań naukowych i innowacji na lata 2014-2020 (The Framework Programme for Research and Innovation).

Horyzont 2020 to największy w historii Unii Europejskiej program na rzecz badań i innowacji. Jego łączny, siedmioletni budżet wynosi blisko 80 mld euro. Program stanowi narzędzie wdrażania Unii Innowacji, flagowej inicjatywy strategii wzrostu Europa 2020, mającej na celu zwiększenie konkurencyjności Europy na świecie.

Na program składają się trzy filary, w ramach których określono tematy szczegółowe:

  • Doskonała baza naukowa (Excellent Science)
  • Wiodąca pozycja w przemyśle (Industrial Leadership)
    • Wiodąca pozycja w branżach:
      • technologie informacyjno-komunikacyjne,
      • nanotechnologia,
      • zaawansowane materiały,
      • zaawansowane technologie produkcji i przetwarzania,
      • biotechnologia,
      • przemysł kosmiczny.
    • Dostęp do finansowania
    • Innowacje w MSP
  • Wyzwania społeczne (Societal Challenges)
    • Ochrona zdrowia i zmiany demograficzne
    • Rolnictwo, zasoby wodne i biogospodarka
    • Bezpieczna, czysta i wydajna energia
    • Transport
    • Klimat, środowisko i zasoby naturalne
    • Rozwój społeczny
    • Wolność i bezpieczeństwo

Horyzont 2020 skupia wszystkie unijne środki finansowania badań naukowych i innowacji. Łączy trzy dotychczasowe inicjatywy finansowania rozwoju nauki w Europie:

  • 7 Program Ramowy w zakresie badań i rozwoju technologicznego (7PR)
  • Europejski Instytut Innowacji i Technologii (EIT)
  • Instrumenty wsparcia innowacyjności Programu ramowego na rzecz konkurencyjności i innowacji (CIP).

Ponad 2,8 mld euro ze środków programu zostanie przeznaczone na instrumenty finansowe wspierające badania naukowe i innowacje.

Instrumenty finansowe

W programie Horyzont 2020 uwzględniono oś „Dostęp do finansowania ryzyka” (Access to Risk Finance), w ramach której funkcjonują instrumenty finansowe InnovFin. Wśród narzędzi ułatwiających dostęp do finansowania przedsiębiorstwom i innym podmiotom prowadzącym działalność B+R znajdują się pożyczki, gwarancje, regwarancje oraz finansowanie kapitałowe.

Instrumenty finansowe w programie Horyzont 2020, uruchamiane stopniowo od roku 2014, w istotnej części stanowią kontynuację sprawdzonych rozwiązań z Siódmego Programu Ramowego (tzn. RSFF i RSI) oraz z Programu ramowego na rzecz konkurencyjności i innowacji CIP (instrument GIF-1). Instrumenty finansowe programu Horyzont 2020 wzajemnie uzupełniają się z instrumentami finansowymi programu COSME.

12 czerwca 2014 r. w Atenach ogłoszono pierwsze instrumenty finansowe programu Horyzont 2020, dopracowywane i uruchamiane w kolejnych miesiącach. Aktualnie pod wspólną nazwą InnovFin – EU Finance for Innovators kryje się szereg instrumentów szczegółowych:

InnovFin Large Projects poprawia dostęp do finansowania innowacyjnych projektów realizowanych przed duże przedsiębiorstwa oraz podmioty niebędące przedsiębiorstwami: uczelnie, publiczne instytucje badawcze, PPP, specjalne projekty inwestycyjne itp. Kwalifikujące się przedsiębiorstwa i instytucje z krajów UE oraz z państw stowarzyszonych programu Horyzont 2020 mogą ubiegać się o pożyczki i gwarancje Europejskiego Banku Inwestycyjnego o wartości od 25 do 300 mln euro.
Informacja o instrumencie na stronie Europejskiego Banku Inwestycyjnego.

InnovFin MidCap Growth Finance to analogiczny instrument przeznaczony dla przedsiębiorstw do 3000 zatrudnionych, w tym MSP. W ramach instrumentu Europejski Bank Inwestycyjny oferuje pożyczki (uprzywilejowane, warunkowe i mezzanine) o wartości od 7,5 do 25 mln euro. Wraz z InnovFin Large Projects, instrument stanowi bezpośrednią kontunuację Risk Sharing Finance Facility z 7 Progamu Ramowego.
Informacja o instrumencie na stronie Europejskiego Banku Inwestycyjnego.

Zadaniem instrumentu gwarancyjnego InnovFin MidCap Guarantee jest wsparcie innowacyjnych przedsiębiorstw do 3000 zatrudnionych w dostępie do finansowania dłużnego o wartości od 1 do 50 mln euro. Posłużą temu gwarancje Europejskiego Banku Inwestycyjnego, przeznaczone dla pośredników finansowych – banków i innych instytucji działających na rynkach państw UE oraz państw stowarzyszonych programu Horyzont 2020. Dzięki podziałowi ryzyka pośrednicy będą w stanie zaproponować produkty finansowe dla przedsiębiorców na preferencyjnych warunkach.Instrument został uruchomiony 29 maja 2015 r. w formie zaproszenia do zgłaszania zainteresowania (Call for Expression of Interest) dla kandydatów na pośredników finansowych – instytucji finansowych zainteresowanych skorzystaniem z gwarancji.
Informacja o instrumencie na stronie Europejskiego Banku Inwestycyjnego,
Call for Expression of Interest – ogłoszenie w sprawie naboru kandydatów na pośredników finansowych.

InnovFin SME Guarantee zapewnia dostęp do finansowania dla innowacyjnych MSP oraz przedsiębiorstw poniżej 500 zatrudnionych, poszukujących kredytów bądź innych form finansowania dłużnego o wartości od 25 tys. do 7,5 mln euro. Środki udostępniają wybrani pośrednicy finansowi, korzystający z gwarancji bądź regwarancji udzielonych przez Europejski Fundusz Inwestycyjny. Instrument jest dostępny od sierpnia 2014 r., w formie ogłoszenia dla instytucji finansowych – kandydatów na pośredników dystrybuujących preferencyjne finansowanie.
Informacja o instrumencie oraz nabór kandydatów na pośredników finansowych na stronie Europejskiego Funduszu Inwestycyjnego.

W Polsce preferencyjne finansowanie w ramach instrumentu Innovfin SMEG oferuje PKO Leasing (d. Raiffeisen-Leasing Polska). Szczegóły oferty na stronie aktualna oferta dla przedsiębiorców.

Prócz instrumentów pożyczkowych i gwarancyjnych w programie Horyzont 2020 uruchomiony został instrument kapitałowy InnovFin SME Venture Capital. W ramach instrumentu Europejski Fundusz Inwestycyjny oferuje finansowanie inwestorskie dla funduszy VC oraz funduszy aniołów biznesu. Na inwestycje EFI mogą fundusze zorientowane na innowacje, inwestujące w przedsiębiorstwa we wczesnej fazie rozwoju. Instrument jest bezpośrednim następcą instrumentu GIF-1 w programie CIP.
Informacja o instrumencie na stronie Europejskiego Funduszu Inwestycyjnego.

Ponadto w ramach instrumentu InnovFin Advisory oferowane są usługi doradcze usługi doradcze dla podmiotów realizujących duże, długoterminowe, złożone projekty innowacyjne, w zakresie przygotowania do ubiegania się o finansowanie bankowe lub inwestycyjne (bankability, investment readiness).
Informacja o instrumencie na stronie Europejskiego Banku Inwestycyjnego.

Szczegółowe informacje na temat dostępności poszczególnych instrumentów – zarówno dla przedsiębiorców, jak i dla kandydatów na pośredników finansowych – oferuje Krajowy Punkt Kontaktowy ds. Instrumentów Finansowych Programów Unii Europejskiej.
Oferta dla instytucji finansowych zainteresowanych rolą pośredników finansowych w programach ramowych UE.

Instrumenty dodatkowe

Access to Risk Finance programu Horyzont 2020 obejmuje także uzupełniające instrumenty finansowe – specjalistyczne działania pilotażowe, których celem jest wsparcie dostępu do finansowania dla projektów z określonych dziedzin. Do instrumentów tematycznych należą:

InnovFin Energy Demo Projects, w ramach którego Europejski Bank Inwestycyjny oferuje pożyczki i gwarancje dla podmiotów realizujących projekty demonstracyjne z zakresu odnawialnych źródeł energii, ogniw wodorowych i ogniw paliwowych. Wsparcie ma ułatwić rozwój projektów od etapu demonstracji do komercjalizacji.

InnovFin Infectious Diseases to pożyczki EBI dla podmiotów inwestujących w projekty badawczo-rozwojowe służące opracowaniu innowacyjnych szczepionek, leków, urządzeń medycznych i diagnostycznych lub infrastruktury badawczej w zakresie chorób zakaźnych. Pożyczki będą służyć projektom, które przeszły etap przedkliniczny i potrzebują klinicznej walidacji w celu dalszego rozwoju produktów. Projekty muszą wykazać wpływ na zdrowie publiczne oraz potencjał rynkowy. Instrument zawiera opcję umorzenia w przypadku niepowodzenia projektu.

Powyższe instrumenty tematyczne zostały ogłoszone przez Europejski Bank inwestycyjny 15 czerwca 2015 r. Początkowy budżet każdego z nich to 100 mln euro. Zainteresowani przedsiębiorcy mogą liczyć na pożyczki w zakresie 7,5-75 mln euro.

Ponadto Instrument pilotażowy wsparcia transferu technologii (InnovFin Technology Transfer Financing Facility, InnovFin TTFF pilot) będzie wspierał inwestycje w zakresie transferu technologii, realizowane przez fundusze TT i spółki specjalnego przeznaczenia. Wsparcie przyjmie formę współ-inwestycji kapitałowych, pożyczek oraz finansowania typu mezzanine i będzie dotyczyć przede wszystkim projektów transferu technologii we wczesnych fazach rozwoju (proof-of-concept, rozwój oraz wczesne fazy komercjalizacji).

Działania wspierające w ramach instrumentów finansowych programu Horyzont 2020 obejmą również m.in. InnovFin Angels – instrument współfinansowania inwestycji w innowacyjne przedsiębiorstwa do 500 zatrudnionych, realizowanych przez aniołów biznesu, bądź fundusz funduszy (fund-of-funds), zwiększający możliwości operacyjne funduszy Venture Capital inwestujących w innowacyjne przedsiębiorstwa. Instrumenty te są planowane do uruchomienia w 2016-2017 r.

Przydatne adresy

 

Punkt kontaktowy dla programu Horyzont 2020 (poza tematyką instrumentów finansowych):
Krajowy Punkt Kontaktowy Programów Badawczych Unii Europejskiej
Instytut Podstawowych Problemów Techniki
Polska Akademia Nauk
kpk.gov.pl